::: İlkyardım ::: |
Önceki Sayfa |
..:: Konular Sayfasına Git ::.. |
|
|
|
|
|
Önemli Organ Yaralanmaları |
Kafa Yaralanması:
Kafa içi yaralanmanın en belirgin özelliği bulantı ve kusmadır.
- Başa alınan darbe sonucu kulak ve burundan kan geliyorsa, beyinde hasar var demektir. Kazazedenin kan akan bölgesi altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez. Soluk yolu açık tutularak sevk edilir.
- Bilinci kaybolmuş bir kişinin göz bebekleri farklı büyüklükte ise beyin hasarı olduğu anlaşılır.
- Beyin hasarında ışık uyaranına cevap yoktur.
- Kazazedenin vücudu sıcak tutulur, başa soğuk uygulanır.
Baş yaralanması sebebiyle bayıldıktan bir süre sonra kendine gelen kazazede en az altı saat süre ile hekim kontrolünde tutulmalıdır.
Göğüs Yaralanması: Göğüsteki açık yara ıslak temiz sargı bezi ile kapatılarak, göğüs kafesine hava girmesi engellenmeye çalışılır. Eğer göğüs kafesine hava girecek olursa akciğerler küçülür.
- Kazazedenin göğüs kafesine batan yabancı cisim duruyorsa, dokunmadan yara kenarları sarılarak sevk edilir. (Oturuş veya yarı oturuş pozisyonunda.)
Karın Yaralanmaları:
Darbe alınan yerde görülen sertlik kapalı karın yaralamalarının en önemli belirtilerindendir. Bunun nedeni de karın bölgesinde iç kanamadır. Şiddetli ağrı vardır.
Kapalı karın yaralanmasında darbe alınan yere buz tatbik edilir, kesinlikle sulu gıda ile beslenme yaptırılmamalıdır. Açık karın yarası olan kazazedeye verilecek pozisyon yaranın yönüne göre değişir. Eğer dışarıya organ sarkmışsa, organlar yara üzerinde toplanarak ıslak, temiz bir sargı bezi ile ör-tülmelidir.
Kazazadenin karın bölgesinde yukarıdan aşağı (boylamasına) yara varsa, yara kenarlarının birbirine yanaşmasını sağlamak için ayakların gergin tutulması sağlanmalıdır.
Omurga Yaralanması: Boyun, sırt ve bel omurları kırıklarında, kazazede uygun şekilde tespit ve nakledılmezse (sert zeminli sedyede kazazede sırtüstü düz yatar pozisyonda) felç olur. Oturtulursa da felç olur. Omurga yaralanması olan kazazedede hasar alan bölgeden aşağıda hissizlik belirtisi görülür. |
| Zehirlenme, Sıcak Vurması ve Donmalar |
Zehirlenme:
a) Solunum Yoluyla Zehirlenmeler: Gazlarla olan zehirlenmelerdir. (Egzoz gazları, diğer gazlar vs.)
- Kapalı yerlerde (garaj içinde) zehirli gazlara maruz kalmak en tehlikeli solunum yolu zehirlenmesini oluşturur.
- Zehirlenmede egzoz gazı içinde bulunan kar-bonmonoksit, kanın oksijen taşıma özelliğini kaybettirir.
- Solunum yoluyla zehirlenenler solunum güçlüğü çektiklerinden yan yatış pozisyonuna alınırlar.
- Solunum yoluyla zehirlenenler yetersiz solunum yaptıklarından açık havaya çıkarılır. Gerekirse suni solunum yapılır.
b) Yutularak Alınan Zehirler:
1. Yiyeceklerle ve ilâçla olan zehirlenmelerde hastanın şuuru yerinde ise kusturulur. En etkili kusturma metodu parmakla dilin arka kısmını uyarmaktır.
2. Yakıcı kimyasal maddeler içildiyse (asit, alkali) hasta kusturulmaz, bol su içirilir. Kimyasal maddeyle zehirlenenlere yoğurt yedirilir.
c) Yılan, Akrep ve Böcek Sokması:
- Yılan zehirlenmelerinde ışınlan bölge soğuk ve kalp seviyesinden aşağıda tutulur.
- Böcek ve arının soktuğu yerin soğuk tutulması sokulan bölgede şişmeyi önler. Gerekirse ameliyatlarda kullanılan ispirto veya sodyum bikarbonat eriyiği ile kompres yapılır.
Güneş Çarpması ve Sıcak Vurması:
- İlkyardım olarak hassas deri üzerine soğuk tatbik edilerek beden sıcaklığının düşürülmesi sağlanır.
- Güneş çarpması sonucu beyindeki ısı merkezi bozulur, vücut sıcaklığı artar. Aşırı terleme görülür.
- Sıcak vurması (çarpması) sonucu oluşan bitkinliğin nedeni su ve tuz kaybıdır. Bunun için tuzlu ayran içirilir.
- Güneş yanığında olay yerinde ilkyardım uygulanmaz, hemen sağlık kuruluşuna sevkedilir.
Donma ve Soğuk:
Uyku hali ve uyuma isteği donma belirtisidir.
- Hastanın uyuması engellenir.
- Vücut sıcaklığı yavaş yavaş yükseltilir.
- Hiçbir şekilde sert ve hızlı masaj yapılmaz, alkol içirilmez.
|
| Yaralı Taşımacılığı |
- Yaralı taşımacılığında sedye her zaman tercih edilmelidir.
- Ayağı kırık olan kazazedeler mutlaka sedye ile taşınmalıdır. Merdiven inerken veya çıkarken sedyedeki hastanın başı yukarıda olmalı. Diğer durumlarda sedye ile taşımalarda yaralının ayakları önde olacak şekilde taşınmalıdır. Cankurtarana bindirilirken yaralının baş kısmı önde olmalıdır.
- Kaza yerinden solunum güçlüğü çekenler, şoka girmekte olanlar önce taşınmalıdır.
- Çok sayıda yaralının olduğu kazalarda en son burkulma, çıkık ve kol kemiği kırılanlar taşınmalıdır.
- Hasta kusuyorsa ve solunum güçlüğü çekiyorsa yan yatış pozisyonu ile taşınır.
- Solunum yolu zehirlenmelerinde kazazedeler iki kişi ile sedyesiz taşınabilir.
Oturuş pozisyonunda taşınması gerekenler:
Kaburga kemiği kırıkları, göğüs yarası olanlar, kol kemiği kırıkları, köprücük kemiği kırıkları.
Sırtüstü yatırılarak taşınması gerekenler:
- Omurga yaralanmaları veya kırıkları, bacak kemiği kırıkları. Boyun, sırt ve bel omurları kırıklarında, kazazede uygun şekilde tespit ve nakil edilmezse felç olur. Bu tür yaralılar kesinlikle bir sedye temin edilerek sevk edilmelidir. Diz ile kalça arasındaki kemikte kırık varsa kazazede sırt üstü yatırılarak iç ve dış yanlardan atelle tespit edilir.
Başa alınan bir darbe sonucu kulak veya burundan kan geliyorsa, kazazede kan akan kulak altta kalacak şekilde yan yatırılarak sevk edilmelidir.
Yaralı kazazedeler yaralı bölge üstte kalacak şekilde sevk edilmelidir. Bir kaza sonucunda yaralı kazazedeler araçtan mümkünse en az üç kişi ile ve dikkatlice çıkarılmalıdır. Yaralı araçtan çıkarılırken, yaralının omurga ekseni düzlüğünün bozulmaması-na dikkat edilmelidir. En az üç ilk yardımcının bulunmadığı kaza yerinde, araçtaki yaralı an-cak araçta yangın meydana gelmişse bir kişi tarafından da çıkartılabilir. Yaralının boyun hasarı gördüğü şüphesi varsa, araçtan çıkartılırken boynuna kask veya diğer kalın bir malzeme sarılmalıdır. |
| Sürücü Sağlığı |
|
- İşitme yetersizliği olanlar işitme cihazı ile belli yeterliliğe ulaşabiliyorsa B sınıfı özel araç ve F sınıfı sürücü belgesi ile araç kullanabilirler.
- Ortopedik yetersizlikleri olan sürücü adaylarının araçlarına özel donanım takviye edildikten sonra H sınıfı sürücü belgesi alabilirler. İki ayağı da olmayanlar sürücü belgesi alabilirler.
- Gözlük veya lens kullananlar, araç kullanırken gözlük veya lenslerini kullanmak zorundadırlar.
- Tavuk karası (gece körü) olanlar gün doğumundan 1 saat önce ile gün batımından 1 saat sonraki zaman dilimi içerisinde araç kullanabilirler; ileri derecede kalp yetmezliği olanlara ve ileri derecede psikolojik rahatsızlığı ve epilepsi olanlara sürücü belgesi verilmez.
- Alkol sürücülerin reflekslerini (tepkilerini)azaltır.
- Sürücüler için en doğru olan, hiç alkol kullanmamaktır.
- Resmi ve ticari araç kullananlar alkollü içki almış olarak araç kullanamazlar.
- Alkol ve uyuşturucu alışkanlığı ileri derecede olanlar hiçbir şekilde sürücü belgesi alamazlar.
- Emniyet kemeri takılması şehir içi ve dışında mecburidir. Aynı zamanda sürücü ve yolcuların koltuklarında başlık bulunması yararlıdır. Emniyet kemeri kullanımı, trafik kazalarında ölüm ve yaralanma oranlarının azalamasını sağlamaktadır. Ayrıca motorlu bisiklet ve motosiklet sürücüleri ile yolcuların koruma başlığı (kask) kullanmaları, sürücülerin ayrıca gözlük kullanmaları şehir içinde ve dışında zorunludur.
-Tek gözü görmeyenler, diğer gözü 10/10 görme şartıyla sadece A1, A2, B ve F sınıfı sürücü belgesi ile hususi araçları gündüz kullanabilirler. |
| Ruhsal Yapı |
- Trafik kazalarına en çok neden olan sürücülerdir.
- Kazaların pek çoğu kurallara uymamak ve kuraldışı araç kullanma sonucu ortaya çıkar.
- Ruhsal yapı sürücülükte çok önemlidir. Çünkü sürücüleri trafik kurallarını çiğnemeye iten önemli neden ruhsal yapılarının kural çiğnemeye elverişli olmasıdır.
- Trafik kazalarına en çok sebep olan sürücüler, paylaşmayı bilmeli ve uygulamalıdır.
- Ruhsal yapısı bozuk olan biri kullandığı aracın üstünlüğünü kendinde zanneder.
- Uygun sürücü davranışı, karşılaştığı kazalarda ilk yardım uygulamaktır.
|
| Doku ve Organ Nakli, Bağışı |
- En çok kan ve böbrek olmak üzere, kalp, pankreas, akciğer, kemik iliği, gözün kornea tabakası gibi organların nakli yapılmaktadır.
- 18 yaşını doldurmamış ve mümeyyiz olmayanlardan doku ve organ alınması yasaktır.
- Çocuklarda; anne ve babalarının izni alınmak şartıyla, 2 yaşından başlayarak doku ve organ alınabilir.
- Ölümden önce hastanın tedavisinden sorumlu olan doktorlar, doku ve organ naklini gerçekleştirecek ekipte olamazlar.
- Yaşamda iken, akrabalar arası nakiller hariç verici veya yakınları, alıcının ismini öğrenemez, aynı şekilde alıcı da vericiyi öğrenemez. Ülkemizde, uygun şartları taşıyan doku ve organ bağışı hem hukuken hem de dinen uygundur.
- Ağır iltihabi hastalıklar, şeker hastalığı, böbrek hastalıkları, kanser, AİDS gibi hastalıklar organ bağışı için engel teşkil eder.
|
|
|
|
Önceki Sayfa |
..:: Konular Sayfasına Git ::.. |
|
|
